Houd rekening met de wijzigingen in de box 3-heffing vanaf 2023

Per 1 januari 2023 is de box 3-heffing gewijzigd. In het Belastingplan 2024 zijn een aantal aanpassingen hierop voorgesteld.

Het box 3-stelsel in de jaren 2023 tot en met 2026 is vergelijkbaar met de wijze waarop rechtsherstel box 3 voor de jaren tot en met 2022 plaatsvindt. Hierbij wordt grofweg het vermogen gesplitst in banktegoeden, overige bezittingen en schulden, waarna op elke categorie een ander forfaitair rendementspercentage wordt toegepast.

Op de banktegoeden wordt een laag percentage vergelijkbaar met de spaarrentes toegepast. Dit percentage is voor 2023 voorlopig ingeschat op 0,36%, maar wordt pas na afloop van 2023 definitief vastgesteld. Voor 2021 bedroeg dit percentage 0,01% en voor 2022 0,00%. Op overige bezittingen wordt in 2022 een percentage van 5,53% en in 2023 een percentage van 6,17% toegepast. Schulden zijn niet aftrekbaar tegen de werkelijke rente maar tegen een forfait. Dit percentage is voor 2023 voorlopig ingeschat op 2,57%, maar ook dit percentage wordt pas na afloop van 2023 definitief vastgesteld. Voor 2021 bedroeg dit percentage 2,46% en voor 2022 2,28%.

Door dit verschil in percentages, is het verstandig de samenstelling van je vermogen te beoordelen. Op die manier krijg je inzicht in de gevolgen van de nieuwe box 3-heffing voor jouw situatie.

Schuiven met overige bezittingen en schulden om op die manier belasting te besparen wordt tegengegaan door een peildatumarbitrage bepaling. Niet elke verschuiving in de periode van 1 oktober tot 1 april wordt echter geraakt door deze bepaling. Bovendien is er een tegenbewijsregeling. Je moet dan kunnen aantonen dat je zakelijke, niet-fiscale, motieven had.

Verhuur je woningen? Dan krijg je vanaf 2023 te maken met de aanpassing van de leegwaarderatiotabel. Je verhuurde woningen worden vanaf 2023 voor een hogere waarde in aanmerking genomen. Verhuur je aan gelieerde partijen of zijn de contracten kortlopend (2 jaar of korter voor een woning en 5 jaar of korter voor een kamer)? Dan kun je vanaf 2023 de leegwaarderatiotabel niet meer toepassen.

In het Belastingplan 2024 zijn de volgende wijzigingen in de box 3-heffing voorgesteld:

• Het lidmaatschapsrecht in een vereniging van eigenaars (VvE) en het aandeel in geld op een derdengeldenrekening van een notaris of een gerechtsdeurwaarder wordt met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2023 ondergebracht in de categorie banktegoeden in plaats van de categorie overige bezittingen.
• Onderlinge vorderingen en schulden tussen fiscale partners en tussen ouders en minderjarige kinderen worden met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2023 niet meer in aanmerking genomen in box 3.
• Het tarief in box 3 is per 1 januari 2023 al gestegen naar 32%. Het tarief box 3 wordt met ingang van 1 januari 2024 verder verhoogd met 2% naar 34%, door een aangenomen motie stijgt het tarief per 1 januari 2024 waarschijnlijk zelfs door naar 36%. Per 1 januari 2025 blijft het tarief dan waarschijnlijk ook 36%.
• Het heffingvrij vermogen is per 1 januari 2023 verhoogd naar € 57.000 (en voor fiscale partners gezamenlijk naar € 114.000). Per 1 januari 2024 worden deze bedragen niet geïndexeerd en dus gelijk.

Het is overigens de vraag of de box 3-heffing vanaf 2023 in de huidige vorm stand kan houden. Een A-G heeft namelijk geconcludeerd dat de Wet Rechtsherstel box 3 bij bezitters van ander vermogen dan spaargeld nog steeds het discriminatieverbod en het eigendomsrecht schendt, minstens zo erg en even systemisch als de oude box 3-heffing vanaf 2017. De A-G is van oordeel dat beoordeeld moet worden wat het verschil is tussen het wettelijk en het werkelijke nettorendement op het totale vermogen van een belastingplichtige. Als dit verschil in het nadeel van de belastingplichtige te groot is, is rechtsherstel geboden. De A-G geeft de Hoge Raad in overweging om hiervoor een tolerantiemarge te bepalen.

Het wachten is nu op het oordeel van de Hoge Raad, dat verwacht wordt in maart 2024. Hoewel deze uitspraak gaat over de Wet Rechtsherstel box 3 zal het oordeel van de Hoge Raad ook van toepassing zijn op de Overbruggingswet box 3, nu deze wet dezelfde uitgangspunten en principes kent.